Con
cá cơm tuy nhỏ nhưng rất nhiều xương, ngoài xương sống ra còn có “bộ
xương” li ti tập trung đậm đặc ở lườn (bụng) rất nhám, do đó khi chế
biến phải dùng kéo cắt bỏ đầu, lườn và cũng để bỏ ruột.
Người
nghèo chỉ đánh bắt cá cơm gần bờ vì tay lưới của họ nhỏ, tuy trị giá
khoảng 1,5 triệu đồng nhưng nếu kể cả xuồng, máy… cũng không dưới 5
triệu. Mỗi ngày họ có thể đánh bắt khoảng chục mẻ, bình quân một mẻ cũng
được vài ba kí cá. Trừ chi phí cũng kiếm trên dưới trăm ngàn, coi như
sống được.
Cá mờm (cá cơm còn nhỏ)
Cách chế biến món cá cơm rất đơn giản, chủ yếu là chiên, kho và làm khô:
Chiên
thì ngoài “chiên về”, người ta còn “chiên bột” tức phải dùng đũa quậy
bột với chút nước trong một cái tô. Khi đã hết “ốc trâu” thì đổ cá vào
trộn đều, đem chiên trên chảo mỡ/ dầu đã phi tỏi thơm. Muốn vê viên thì
chiên với trứng, bằng cách đánh lộn cả tròng trắng và tròng đỏ trong một
cái tô, rồi đổ cá vào trộn đều, đem chiên như “chiên bột”. Để món chiên
bột/ trứng không còn mùi tanh, người ta chiên cá trước, khi cá đã chín
mới cho bột/ trứng vào. Khi chiên cần giữ lửa nhỏ và thường xuyên trở bề
để không bị khét.
Cá cơm sông (cá mờm đã lớn)
Kho thì có hai cách: kho mặn và kho lạt. Kho
mặn, muốn đúng điệu thì phải phơi một nắng cho cá vừa cứng mình, đem
kho khô trong nồi đất, nhớ giữ lửa riu riu sao cho nước vừa sắc cạn là
được. Để không bị mặn sẵn, cần nêm chút đường cho dịu. Trước khi nhắc
xuống chế ít mỡ nước, rắc tiêu. Ăn với cơm ngay khi cá kho còn nóng, rất
hấp dẫn. Nếu ăn với cháo trắng thì chỉ cần cháo nóng, cá đã nguội cũng
không sao, vẫn ngon.
Kho
lạt thì kho với cà gió (cà chua – xắt trái cà làm hai, làm tư… sao cho
vừa miếng ăn). Cá chín, rắc lên vài cọng hành lá và rau cần tàu đã xắt
ngắn chừng 1cm. Nhắc xuống, múc ra tô, bằm xoài sống để vào. Ăn với dưa
leo, rau sống, chuối chát, khế…
Người
ta cũng làm khô cá cơm bằng cách ngâm cá trong nước muối lạt, rải đều
ra trong cái sàng hoặc cái xịa, đem phơi. Khi ăn, không nướng mà phải
rang, vì quá nhỏ.
Cá
cơm, cho dù chế biến cách nào, dân nhậu cũng xem là “mồi bén” dùng “đưa
cay” rất ghịch. Ghịch nhất là làm nem. Cái khó là phải rút xương từng
con! Nói khó chứ thực ra chẳng có gì là khó cả, bởi các bà các chị khéo
tay vẫn có cách!
Khi
đã làm và rửa sạch vảy, đem cá cơm ngâm nước muối măn mẳn, bao giờ thịt
cá tét làm hai thì vớt ra, gỡ bỏ xương, ngâm trong nước dừa tươi. Lại
vớt ra rổ xóc nhẹ cho ráo. Đoạn đổ hết thịt cá vào khăn vải lược (vải
mùng), vắt cho thật khô, rồi quết nhuyễn chung với củ tỏi lùi (nướng).
Số
lượng tỏi trung bình là 100g/2 kí cá. Cho gia vị muối, đường, bột ngọt
(nếu không kiêng), mỡ thơm, bún tàu (cắt khúc chừng 5cm, để khô), nửa
muỗng cà phê nước củ riềng, thính trắng, tiêu (để nguyên hột còn sống,
hoặc rang với mỡ), tỏi sống (xắt lát mỏng), trộn đều.
Muốn
vê viên thì trộn thêm ít bún tàu hoặc bì (da heo xắt nhuyễn). Xong,
thấm tay vào chén mỡ nước, làm thành viên. Lấy 5, 6 lá chùm ruột non gói
sơ, lại gói thêm một lá vông nem, rồi mới quấn lá chuối bên ngoài, cột
dây lại theo hình chữ thập. Bốn ngày sau ăn được, nếu để lâu hơn sẽ có
vị chua, do đó nem cá cơm chỉ có thể để được khoảng 7 ngày. Muốn ăn sớm
hơn thì treo trên giàn bếp lấy hơi nóng (từ 2,5 đến 3 ngày ăn được).
Nhâm
nhi với ba xị đế, có người phát biểu, món này phải nói là “cá cơm đệ
nhất nem” vì nếu không ngon như “chả phượng”, chắc cũng không kém “nem
công”!
Dùng lá non cây chùm ruột để quấn nem cá cơm,sau đó ốp một lá vông nem, rồi gói thêm lớp lá chuối bên ngoài
Cá cơm đã cắt đầu, đuôi và lườn (bụng)
Làm nem cá cơm để ăn và làm quà
Nguyên liệu làm nem cá cơm: cá cơm đã rút xương, quết nhuyễn; bì (da heo xắt sợi), mấy món gia vị và vài loại lá quấn gói
Nem cá cơm thành phẩm
Theo 24h/Dân Việt
0 nhận xét:
Đăng nhận xét